Dastuurka JFS (A Citizen’s Initiative)
Home Constitution Blog Authors
CUTUBKA 9: GARSOORKA JAMHUURIYADDA FEDERAALKA SOOMAALIYA
(CHAPTER 9: THE JUDICIARY OF THE FEDERAL REPUBLIC OF SOMALIA)
Madaxa Labaad: Maxkamadaha Jamhuuriyadda Federaalka
Somali (Original)

Qodobka 130aad: Maxkamadda Sare ee Federaalka

(1) Maxkamadda Sare ee Federaalka waa maxkamadda ugu sarraysa dalka, awooddeeduna waxa ay ku fidsantahay dhammaan geyiga Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

(2) Xarunta Maxkamadda Sare ee Federaalku waa magaalamadaxda dalka, waxayse fadhiyadeeda ku qabsan kartaa meel kasta oo dalka ka mid ah, marka Guddoomiyaha Maxkamadda Sare u arko in danta caddaaladdu sidaas ku jirto.

(3) Maxkamadda Sare ee Federaalku waxa ay xaqiijisaa dhawrista ku dhaqanka xeerarka, hubisaana dhaqangalka iyo dabaqidda xeerarka dalka si midaysan.

(4) Maxkamaddu si ay u xaqiijiso hirgelinta farqadda 3aad ee qodobkan, waxa ay soo saaraysaa hageyaal, habraacyo, tafsiir sharci yo awaamiir ay arrintan ku taabbagelinayso, sidoo kale waxay soo saaraysaa habraacyo ay ku jaangooynayso qiimaha dacwadaha madaniga.

(5) Go'aannada Maxkamadda Sare waa kamadambays, waana in ay u hoggaansamaan dhammaan dhinacyada ay khuseeyaan.

(6) Maxkamadda Sare ee Federaalka waxa ay ka koobantahay guddoomiyaha maxkamadda iyo toban garsoore.

(7) Maxkamadda Sare ee Federaalka waxa ay leedahay awoodahan asalka ah: (a) Ka garnaqidda iyo ka go'aangaarista cabashooyinka la xiriira dacwadaha maamul ee lidka ku ah hay'adaha federaalka; (b) Ka garnaqidda iyo ka go'aangaarista dacwadaha la xiriira muranka ikhtisaaska maxkamadaha kala duwan ee dalka; ee la xiriira ikhtisaaska federaalka ah; (c) Ka garnaqidda iyo ka go'aangaarista dacwadaha la xiriira magacaabidda iyo xilkaqaadista jagooyinka dawladda ee heer federaal; (d) Ka garnaqidda iyo ka go'aangaarista dacwadaha la xiriira muranka doorashooyinka; (e) Dhaarinta madaxda heer federaal; (f) Siinta talo sharci Dawladda Federaalka marka la waydiiyo; (g) Soo saaridda amarro ku socda hay'daha dawladda ee ku saabsan gudashada hawlqaran oo uu xeerku ku waajibiyay ama ka joogsashada fulinta arrin aan xeerku awood u siin; (h) Dhegaysiga yo ka go'aangaarista cabashooyinka u baahan ku noqoshada ama ka noqoshada go'aaneed ee laga keeno go'aan iyada ka soo baxay; (i) Go'aan ka gaaridda cabashooyinka la xariira xorriyad ka qaadidda sharcidarrada ah ee loo soo gudbiyo ayna ikhtisaaska u leedahay; iyo (j) Awoodaha kale ee ku xusan Dastuurka Federaalka Soomaaliya lyo xeerarka kale ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

(8) Maxkamadda Sare ee Federaalka waxay kale oo leedahay ikhtisaaska rafcaan ee soo socda: (a) Ka garnaqidda iyo ka go'aangaarista cabashooyinka laga soo qaato xukunnada iyo go'aannada maxkamadaha kore ee dawlad goboleedyada iyo caasimadda ee la xiriira dacwadaha federaaliga ah; (b) Ka garnaqidda iyo ka go'aangaarista cabashooyinka laga soo gaato xukunnada iyo go'aannada maxkamadaha kore ee dawlad goboleedyada iyo caasimadda ee la xiriira dacwadaha ganacsi ee dabeecad caalami leh iyo kuwa qiimahoodu aadka u sarreeyo; (c) Ka go'aangaarista rafcaannada laga soo qaato xukunnada dilka ah ee maxkamadaha kore ee dawlad goboleedyada iyo caasimadda; iyo (d) Arrimaha kale ee ku xusan xeerarka dalka.

English

No translation available yet in English.

Plain-Language Explanation

Somali
Maxkamadda Sare ee Federaalka waa maxkamadda ugu sarraysa Soomaaliya, awooddeeduna waxay ka shaqaysaa dalka oo dhan. Xarunteedu waa caasimadda, balse waxay meel kale oo dalka ah ku qaban kartaa fadhiyo haddii Guddoomiyuhu u arko inay danta caddaaladdu sidaas ku jirto. Maxkamaddu waxay xaqiijisaa in shuruucda dalka si isku mid ah loo fahmo loona dabaqo, waxayna soo saartaa hagayaal iyo habraacyo arrintaas lagu xaqiijinayo. Go’aannadeedu waa kama dambays, waana inay u hoggaansamaan dhammaan dhinacyada ay khuseeyaan. Maxkamadda Sare waxay ka kooban tahay Guddoomiyaha iyo toban garsoore. Waxay awood u leedahay inay go’aan ka gaarto dacwadaha maamul ee ka dhanka ah hay’adaha federaalka, khilaafaadka awoodaha maxkamadaha ee arrimaha federaalka, murannada magacaabista iyo xilkaqaadista jagooyinka dowladda federaalka, murannada doorashooyinka iyo cabashooyinka ku saabsan xorriyad ka qaadis sharci-darro ah. Waxa kale oo ay dhaarisaa madaxda federaalka, dowladda siisaa talo sharci marka la weydiiyo, waxayna hay’adaha dowladda ku amri kartaa inay gutaan waajibaadkooda sharci ama joojiyaan fal aan sharci u oggolayn. Waxay sidoo kale dib u eegi kartaa go’aannadeeda xaaladaha sharcigu oggol yahay, waxayna fulisaa awoodaha kale ee Dastuurka iyo shuruucdu siiyaan. Maxkamadda Sare waxay sidoo kale dhageysataa rafcaannada laga qaato xukunnada iyo go’aannada maxkamadaha sare ee dowlad-goboleedyada iyo caasimadda ee la xiriira arrimaha federaalka, dacwadaha ganacsi ee caalamiga ah ama qiimahoodu aad u sarreeyo, iyo xukunnada dilka ah. Waxay kaloo dhageysataa rafcaannada kale ee shuruucda dalku u oggolaadaan.
English

Not available.

Questions & Comments (0)